Oplichting bij auto kopen: de trucs en hoe je veilig koopt

Oplichting bij auto kopen loopt bijna altijd via een van drie routes. Je betaalt vooraf voor een auto die niet bestaat, een zogenaamd transportbedrijf of een escrowdienst onderschept je geld, of je koopt een echte auto met valse papieren of een teruggedraaide teller. Bescherm je door de auto zelf te bekijken, het kenteken bij de RDW te checken en pas te betalen bij de overdracht, tegen de auto, alle sleutels en de complete kentekencard.

Een tweedehands auto is voor de meeste mensen het duurste wat ze ooit via Marktplaats, AutoTrack, AutoScout24 of Gaspedaal kopen. Voor oplichters is elke autoadvertentie daarom interessant. Wij ontwikkelen bij TrustCamera een camera-app voor foto's en video's die anderen kunnen controleren, en weten daardoor hoe weinig een advertentiefoto op zichzelf zegt. Trucs die op Marktplaats bij alle soorten spullen voorkomen, zetten we op een rij in oplichting op Marktplaats: de bekendste trucs.

Oplichting bij auto kopen: de trucs op een rij

Wie online een auto koopt, wordt meestal op twee manieren opgelicht: je betaalt voor een auto die je nooit te zien krijgt, of je krijgt een auto die nooit echt van jou wordt. Verkopers krijgen te maken met nepbetalingen en nepkopers. Bijna elke truc strandt op dezelfde regel: geld wisselt pas van eigenaar bij de overdracht, met de auto erbij.

Truc 1: een auto die niet bestaat, wel een aanbetaling

De bekendste vorm van oplichting bij auto kopen is een advertentie voor een auto die er niet is. De prijs ligt duidelijk onder die van vergelijkbare auto's, de foto's komen uit een andere advertentie en de verkoper heeft een verhaal klaar. Hij is net naar het buitenland verhuisd, heeft de auto geërfd of moet snel verkopen. Bezichtigen kan helaas niet, maar tegen een aanbetaling houdt hij de auto voor je vast.

AutoScout24 beschrijft dit patroon in zijn uitleg over aanbetalingen en internetfraude. Een verkoper uit het buitenland vraagt om een aanbetaling als bewijs dat je het meent, vaak via Western Union of MoneyGram. Die diensten zijn volgens het platform bedoeld voor geld tussen mensen die elkaar kennen, niet voor een autoaankoop. Een variant: je moet geld naar een familielid van de verkoper sturen om je “financiële draagkracht” te bewijzen.

Komt daarna het bericht dat het geld door een probleem met een bankrekening nog niet is aangekomen, dan is dat volgens AutoScout24 een vertragingstactiek. De RDW houdt het in haar tips bij aankoop van een voertuig kort: laat je niet onder druk zetten, betaal niet vooraf en zeker niet contant.

Truc 2: nep-transportbedrijf, escrowdienst en valse betaalpagina's

Bij deze truc lijkt alles keurig geregeld. De verkoper stelt voor om betaling en levering via een transportbedrijf of een escrowdienst te laten lopen, die het geld vasthoudt tot de auto bij jou voor de deur staat. Je krijgt mails met een logo, een ordernummer en een site waarop je de zending kunt volgen. Alleen bestaat het bedrijf niet.

Volgens AutoScout24 ziet de site van zo'n vervoerder er eerst betrouwbaar uit, verdwijnt hij na korte tijd en duikt hij op een ander adres weer op. Geld dat zo naar het buitenland gaat, is vaak niet terug te halen. Ook de politie raadt in haar tips tegen aan- en verkoopfraude aan om voorzichtig te zijn met geld naar een buitenlandse bankrekening.

Dezelfde aanpak werkt met nagemaakte betaalpagina's van bekende platforms. Kopersbescherming van Marktplaats loopt via Betalen en Verzenden en is bedoeld voor spullen die als pakket worden verstuurd. Een auto haal je op. Stuurt een verkoper je een betaallink “namens” Marktplaats, AutoScout24 of een vervoerder, dan hoort die wat ons betreft bij de truc. Wordt een iDEAL-betaling afgebroken door een zogenaamde storing en moet je daarna per overboeking betalen, dan is dat volgens de politie vaak misleiding.

Truc 3: echte auto, valse papieren of een teruggedraaide teller

Lastiger te herkennen is een auto die wel bestaat, maar niet is wat hij lijkt. De RDW onderscheidt gestolen, omgekatte en gekloonde voertuigen. Een omgekatte auto is gestolen en draagt het voertuigidentificatienummer van een schadeauto die niet meer te herstellen is. Bij klonen kopiëren oplichters de kenmerken van een auto die nog rondrijdt, met valse kentekenplaten en een vals kentekenbewijs. Ontdekt de politie dat je zo'n auto hebt gekocht, dan moet je hem volgens de RDW bijna altijd teruggeven aan de wettelijke eigenaar.

Begin daarom met de gratis RDW-kentekencheck, waarvoor je alleen het kenteken nodig hebt. Staat bij “Tenaamstelling mogelijk?” een nee, dan kun je de auto niet overschrijven, bijvoorbeeld omdat hij als gestolen of geëxporteerd geregistreerd staat. Bij een gekloonde auto helpt de check volgens de RDW niet, want het kenteken verwijst naar de echte auto. Vergelijk daarom ook het VIN op de papieren met het nummer dat in de auto is ingeslagen.

Ook de kilometerstand kan liegen. Tellerfraude is volgens de RDW sinds 2014 verboden, maar komt nog steeds voor. Bij kilometerstand controleren vul je het kenteken en de precieze tellerstand in. Per mail krijg je dan het oordeel: logisch, onlogisch of geen oordeel. “Geen oordeel” kan onder meer betekenen dat de auto is geïmporteerd of dat de teller is vervangen. Vraag dan door naar onderhoudsfacturen of registraties in het Digitale Service Register van de fabrikant.

Het RDW-voertuigrapport met alle geregistreerde standen kan alleen de eigenaar of houder gratis aanvragen. Een pdf van de verkoper is wat ons betreft een begin, geen bewijs: de checks met het kenteken doe je zelf.

Je auto verkopen: oplichting door nepkopers

Ook wie verkoopt, loopt risico. AutoScout24 noemt in zijn tips om fraude bij auto's te voorkomen een “koeriersdienst” die de auto komt ophalen en vooraf geld vraagt voor transport, verzekering of administratie. Zo'n dienst is volgens het platform nep. Hetzelfde geldt voor een koper die te veel overmaakt en het verschil terug wil.

Voor verkopers geldt één hoofdregel: sleutels en papieren gaan pas mee als je het geld met eigen ogen op je eigen rekening ziet. Een screenshot of het scherm van de bankapp van de koper bewijst niets. Krijg je een betaalverzoek of een link om geld te “ontvangen”, klik dan niet. Hoe die nepbetalingen werken, lees je bij oplichting door kopers op Marktplaats.

Een nieuwere truc lijkt op zorgvuldigheid. Volgens een waarschuwing van de Fraudehelpdesk willen zogenaamde kopers alleen kopen als je een keuringsrapport laat maken op één specifieke website, voor 30 tot 60 euro. Na betaling krijg je vaak niets of een rapport van een andere auto, en de koper verdwijnt. Bepaal dus zelf of en waar je een rapport laat maken.

Stuur ook geen foto van je kentekencard, je tenaamstellingscode of je identiteitsbewijs naar een onbekende. De politie raadt zelfs een “veilige” kopie van je legitimatiebewijs af. Kentekencard en code krijgt de koper pas bij de verkoop, en de auto laat je volgens de RDW pas gaan als je het vrijwaringsbewijs hebt.

Oplichting bij auto kopen herkennen: 7 signalen

Eén signaal bewijst nog geen oplichting, maar de trucs lijken sterk op elkaar. Hoe meer van deze punten passen, hoe voorzichtiger je moet zijn:

1. Prijs ver onder de marktwaarde: vergelijk met auto's van hetzelfde bouwjaar en kilometerstand.
2. Verkoper in het buitenland: verhuizing, erfenis of werk, en daarom geen bezichtiging.
3. Vooruitbetalen: er moet geld weg voordat je de auto hebt gezien, ook als “reservering”.
4. Transportbedrijf of escrow van de verkoper: betaling en levering via een partij die hij voorstelt.
5. Contact alleen via mail of WhatsApp: de verkoper belt niet en mijdt de chat van het platform.
6. Papieren alleen als foto: het origineel komt “later”.
7. Haast: er staan zogenaamd andere kopers klaar.

Wat ons betreft is punt 3 het belangrijkste. Zonder vooruitbetaling werken de meeste trucs uit dit overzicht niet.

Tweedehands auto kopen: tips voor bezichtiging, papieren en betaling

De veiligste route is niet spannend. Voor aankoop van een particulier raadt de RDW aan om af te spreken bij de verkoper thuis en de nummers van zijn rijbewijs of paspoort te noteren. Laat hem de bediening uitleggen: een eigenaar kent zijn eigen auto. Neem iemand mee die verstand heeft van auto's, of laat een onafhankelijke aankoopkeuring doen.

Controleer bij de bezichtiging minstens deze punten uit de lijst van de RDW:

• de gegevens uit de kentekencheck, vergeleken met de auto en het kentekenbewijs
• het VIN op de papieren tegenover het nummer in de auto
• een complete kentekencard met tenaamstellingscode
• originele sleutels die op alle sloten passen, zonder inbraakschade
• onderhoudshistorie en het APK-rapport

Overschrijven kan online met de DigiD-app met identiteitscheck, of bij een kentekenloket, een RDW-balie of een keuringsstation. Met een papieren kentekenbewijs kan het niet online. De RDW raadt aan om de verkoper mee te nemen naar het loket. Na het overschrijven krijgt de verkoper van jou het vrijwaringsbewijs.

Betaal per bank en niet contant, adviseert de RDW, en doe dat bij de overdracht. Gelijk oversteken dus: jouw betaling tegen de auto, alle sleutels en de papieren. Een overboeking naar een onbekende draai je na oplichting zelden terug. Welke betaalmethode wanneer past, vergelijken we in Marktplaats veilig betalen, en waarom die ene PayPal-knop bij onbekenden riskant is, lees je bij PayPal vrienden en familie.

Foto's en video's in een autoadvertentie: wat ze bewijzen

De foto's in een autoadvertentie bewijzen bijna niets. Oplichters nemen beelden over uit echte advertenties, vaak uit een ander land. Met zoeken op afbeelding zie je of dezelfde foto's elders opduiken, bijvoorbeeld met een ander kenteken of een andere prijs. Ook driehoeksoplichting draait om gekopieerde advertenties: de oplichter gebruikt het aanbod van een echte verkoper en laat jou betalen.

Meer zegt een live videogesprek. Vraag de verkoper om rond de auto te lopen en het chassisnummer, de kilometerstand en de kentekencard te laten zien. Wie zegt in het buitenland te zitten, heeft meestal een reden waarom dat nu net niet lukt.

Wil je een opname die je later nog kunt nagaan, vraag dan om een verse video van de auto uit de TrustCamera-app: één rondje om de auto, met het chassisnummer in beeld. Opnames ontstaan direct in de app, uploaden uit de galerij kan niet, en elke opname krijgt een controlecode. Daarmee kan iedereen gratis in de browser controleren, zonder account, dat het bestand sinds de opname onveranderd is, wanneer het is gemaakt en ongeveer waar: tot op zo'n 10 km, nooit de precieze plek.

Dat helpt tegen hergebruikte foto's en tegen de auto die “in het buitenland staat”. Een gecontroleerde video zegt alleen niet wie de eigenaar is, of de papieren kloppen of dat er verborgen gebreken zijn. Hij vervangt de bezichtiging niet en is nooit een reden om vooruit te betalen. De app voor Android en iOS verschijnt binnenkort.

Opgelicht bij het kopen van een auto: wat nu?

Heb je een aanbetaling gedaan of geld naar een zogenaamd transportbedrijf overgemaakt, handel dan snel:

1. Bel je bank: vraag of de betaling nog is tegen te houden. Ging het via Western Union of MoneyGram, bel dan die dienst.
2. Leg bewijs vast: screenshots van advertentie, profiel, chats, mails en betaling.
3. Meld de advertentie: bij Marktplaats, AutoScout24 of het platform waar je de auto vond.
4. Doe aangifte: online via de politie, ook als je weinig gegevens van de verkoper hebt.
5. Stuurde je een kopie van je ID? Zeg dat bij de aangifte, want je gegevens kunnen worden misbruikt.

Volgens de aangiftepagina voor aan- en verkoopfraude krijgt de politie jaarlijks meer dan 55.000 aangiftes van aan- en verkoopfraude, dus de verwerking kan tijd kosten. Ken je het telefoonnummer of mailadres van de oplichter niet, dan mag je bijvoorbeeld tien nullen of [email protected] invullen. Twijfel je of het om oplichting bij auto kopen gaat, dan kun je terecht bij de Fraudehelpdesk.

Blijkt een gekochte auto later gestolen of gekloond, doe dan ook aangifte en bewaar alle bewijs van de koop. Voor vragen over het terugvorderen van je geld kun je gratis advies vragen bij Het Juridisch Loket. Alle stappen per betaalmethode vind je in opgelicht via Marktplaats: wat nu?

Veelgestelde vragen over oplichting bij auto kopen

Hoe herken je een nepadvertentie voor een auto?

Aan de combinatie van een lage prijs, een verkoper in het buitenland en een verzoek om vooruit te betalen. Daarbij komen vaak gekopieerde foto's, die je met zoeken op afbeelding in andere advertenties terugvindt, en contact alleen via mail of WhatsApp. Kun je de auto niet bekijken, koop hem dan niet, hoe goed het aanbod ook klinkt.

Is een aanbetaling bij het kopen van een auto normaal?

Een aanbetaling is volgens AutoScout24 niet verplicht, en bij een particuliere verkoop via internet is ze een groot risico. Maak geen geld over voordat je zeker weet dat de auto bestaat. De RDW zegt het korter: betaal niet vooraf. Wil je echt reserveren, bekijk de auto dan eerst en leg de afspraak schriftelijk vast.

Hoe check ik of een auto gestolen is?

Vul het kenteken in bij de gratis RDW-kentekencheck. Staat er bij gestolen een ja, of kan de auto niet op naam worden gezet, koop dan niet en licht de politie in. Bij een gekloonde auto zie je in de check niets vreemds, want het kenteken hoort bij de echte auto. Vergelijk daarom altijd het VIN op de papieren met het nummer in de auto.

Hoe weet ik of de kilometerstand van een occasion klopt?

Vul het kenteken en de precieze tellerstand in bij kilometerstand controleren van de RDW. Je krijgt per mail het oordeel logisch, onlogisch of geen oordeel. Bij geen oordeel, bijvoorbeeld na import, vraag je om onderhoudsfacturen. Een garage kan volgens de RDW vaak ook zien of de teller is aangepast.

Mag ik als verkoper een foto van mijn kentekencard sturen?

Liever niet. Kentekencard en tenaamstellingscode horen pas bij de verkoop bij de koper, niet als foto bij een onbekende. Een kopie van je identiteitsbewijs stuur je volgens de politie nooit, ook niet als je delen onherkenbaar maakt. Laat de auto pas gaan als je het vrijwaringsbewijs hebt en het geld op je eigen rekening staat.

Waar meld ik oplichting bij een autoaankoop?

Doe aangifte bij de politie, online of via 0900-8844, en meld de advertentie bij het platform. Bel ook meteen je bank of de geldtransferdienst over de betaling. Twijfel je of het om oplichting gaat, neem dan contact op met de Fraudehelpdesk voor advies.

Conclusie: eerst de auto en de papieren, dan pas het geld

Oplichting bij auto kopen werkt omdat er veel geld meegemoeid is en goede aanbiedingen snel weg zijn. De trucs lijken op elkaar: een lokprijs, een verkoper die er niet is en een betaling vooraf, vaak via een zogenaamd transportbedrijf of een escrowdienst. Daartegen helpt een simpele volgorde: je bekijkt de auto, checkt het kenteken bij de RDW, vergelijkt de papieren en betaalt pas bij de overdracht.

Verkoop je, geef de auto dan alleen persoonlijk mee, en pas als het geld echt op je rekening staat en je het vrijwaringsbewijs hebt. Is het al gebeurd, bel dan meteen je bank en doe aangifte.