Marktplaats-oplichting door kopers: 7 trucs herkennen

Ja, ook als verkoper kun je worden opgelicht. Marktplaats-oplichting door een koper volgt bijna altijd hetzelfde script: de “koper” wil dat je een linkje opent, een code doorstuurt, geld terugboekt of het product meegeeft voordat er echt geld op je rekening staat. De oplossing is eenvoudig. Open zelf je bank-app of de Marktplaats-app, kijk of het geld er echt is, en verstuur of geef het product pas daarna mee.

Verkopers voelen zich vaak de veilige partij, omdat zij het product in handen hebben. Juist daarom zijn ze een doelwit. Oplichters willen je spullen zonder te betalen, de inloggegevens van je bank, je WhatsApp-account of geld dat ze zogenaamd te veel hebben overgemaakt.

Wij bouwen bij TrustCamera een camera-app die foto's een controlecode geeft, en houden ons daardoor veel bezig met de vraag hoe onbekenden elkaar online kunnen vertrouwen. Hieronder vind je zeven bekende trucs, een checklist voor de betaling en manieren om kopers te laten zien dat je advertentie klopt. Welke trucs kopers treffen, lees je in oplichting op Marktplaats: zo herken je de bekendste trucs.

Marktplaats-oplichting door kopers: de signalen op een rij

Bijna elke truc tegen verkopers draait om één van drie dingen: je bankgegevens, een code die toegang geeft tot een van je accounts, of je product zonder echte betaling. Wantrouw daarom elk bericht dat je uit Berichten weglokt, je opjaagt of alleen beweert dat er betaald is, hoe vriendelijk de koper ook klinkt.

Het principe achter elke rij: jij bepaalt hoe je betaald wordt, niet de koper. Een betaling bestaat pas als je haar zelf ziet, in je eigen bank-app of in de Marktplaats-app.

Truc 1: de valse betaallink om je geld te “ontvangen”

Veel gevallen beginnen onschuldig. Iemand reageert enthousiast op je advertentie, wil meteen kopen en vraagt met een smoes om je e-mailadres of telefoonnummer. Kort daarna krijg je een mail die eruitziet alsof hij van Marktplaats komt, of een WhatsApp-bericht met een betaalverzoek.

Marktplaats beschrijft deze route op zijn pagina over betaalfraude. In de nagemaakte mail staat een knop of link om zogenaamd je betaling te ontvangen. Die link gaat niet naar Marktplaats, iDEAL of Tikkie, maar naar een nepbetaalsite die er heel echt uitziet. Wat je daar invult, kopieert de oplichter om in te loggen op je creditcard of internetbankieren en je geld weg te boeken.

Een paar vaste punten helpen. Marktplaats vraagt in een chat in Berichten nooit om je e-mailadres of telefoonnummer. Echte mails komen van een adres dat eindigt op @marktplaats.nl, @email.marktplaats.nl of @mail.marktplaats.nl. Marktplaats waarschuwt ook voor een nagemaakte screenshot in Berichten waarop het lijkt alsof de koper je e-mailadres of telefoonnummer nodig heeft voor de betaling of verzending: binnen Marktplaats heeft geen enkele gebruiker die van je nodig. Onthoud vooral dit: om geld te ontvangen, hoef je nergens in te loggen.

Truc 2: het betaalverzoek van 1 cent

Deze truc klinkt redelijk. De koper zegt bang te zijn voor oplichters en wil zeker weten dat jij echt bent. Daarom vraagt hij je om 1 cent over te maken, zodat hij je volledige naam bij de overschrijving kan zien. Soms wil hij ook een kopie van je identiteitsbewijs.

Volgens de Fraudehelpdesk leidt het betaalverzoek van 1 cent niet naar je bank, maar naar een nepwebsite. Vul je daar je gegevens in, dan heeft de oplichter je rekeningnummer en je inloggegevens. Daarmee kan hij gaan internetbankieren, met jouw geld.

Het advies van de Fraudehelpdesk is helder: klik niet op de link, gebruik de beveiligde betaalmethode van de handelssite en stuur geen kopie van je identiteitsbewijs. Oplichters kunnen die gebruiken om zich voor jou uit te geven. Wil een koper je echt geruststellen, dan kan dat op een manier die je veiligheid niet in gevaar brengt, bijvoorbeeld met een bezichtiging of een betaling via Marktplaats zelf.

Truc 3: een nepbetaling met screenshot of nep-bank-app

Sommige kopers slaan de link over en laten gewoon “zien” dat ze betaald hebben. Ze sturen een screenshot van een overboeking, of laten bij het ophalen een bank-app op hun telefoon zien. De Fraudehelpdesk beschrijft precies dit patroon in ik heb iets verkocht maar geen geld ontvangen: je geeft het product mee of verstuurt het, maar het geld komt nooit op je rekening.

Een screenshot is alleen een afbeelding, en afbeeldingen zijn makkelijk te bewerken of helemaal te genereren. Hoe je bewerkte beelden herkent, lees je in zien of een foto bewerkt is. Bij betalingen hoef je dat onderzoek niet eens te doen. Je eigen rekening geeft binnen een paar seconden antwoord.

Let ook op haast bij het ophalen. Een koper die met een telefoon voor je neus staat en zegt dat “het geld onderweg is”, zet je onder druk om nu te beslissen. Het advies van de Fraudehelpdesk is kort: geef het product pas mee of verstuur het pas als je ziet dat het geld echt op je rekening staat. Wat ons betreft mag je een koper rustig even laten wachten terwijl je dat controleert.

Truc 4: de WhatsApp-code die “per ongeluk” bij jou belandde

Bij deze truc gaat het niet om je product, maar om je WhatsApp-account. Je hebt eerder via WhatsApp of telefonisch contact gehad met iemand die op je advertentie reageerde. Tijdens de chat krijg je een code binnen, vaak per sms. De ander zegt dat hij die code per ongeluk naar jou heeft gestuurd en vraagt of je hem wilt doorsturen.

Volgens de politie op de pagina wat gebeurt er als je WhatsApp-account is overgenomen is dat de verificatiecode om je account over te nemen. Wie hem heeft, krijgt toegang tot je account, je contacten en je groepen. Daarna wordt het account misbruikt, bijvoorbeeld om je contacten om geld te vragen.

De logica geldt wat ons betreft voor elke code die je per sms krijgt. Zo'n code bevestigt meestal een inlog of een nieuw wachtwoord, bij WhatsApp, je e-mail, Marktplaats of je bank. Wie erom vraagt, vraagt om de sleutel van dat account. Deel daarom nooit een code, hoe aannemelijk het verhaal ook klinkt, en zet in WhatsApp tweestapsverificatie aan.

Truc 5: te veel betaald en het verschil terug

De koper betaalt meer dan afgesproken en vraagt je om het verschil door te sturen. Meestal hoort er een verhaal bij: het extra bedrag is bedoeld voor transport of een verzekering, en jij moet dat even regelen. Volgens de Fraudehelpdesk gaat het bij te veel geld bij verkoop vooral om dure spullen als auto's en caravans.

Bij een cheque werkt het zo, aldus de Fraudehelpdesk: de bank maakt het bedrag alvast over naar je rekening. Blijkt de cheque later vals of niet gedekt, dan haalt de bank het geld terug. Wat je intussen aan “kosten” hebt doorgestuurd, ben je kwijt.

Cheques zie je in Nederland weinig meer, maar het patroon werkt ook met gewone overboekingen. Dan heeft de koper zogenaamd per ongeluk te veel overgemaakt, met een screenshot als bewijs, zoals bij truc 3. Ons advies: stuur nooit zelf een verschil terug. Staat er echt te veel geld op je rekening, stop dan met de verkoop en vraag je bank hoe je het bedrag via dezelfde weg terugstuurt.

Truc 6: driehoeksoplichting met jouw rekeningnummer

Bij driehoeksoplichting krijg je wel echt geld, alleen niet van de oplichter. De politie beschreef de werkwijze in november 2024 na een aanhouding in Almelo. De verdachte zette een nepadvertentie online voor een relatief duur product. Daarna nam hij contact op met een verkoper van iets goedkopers en vroeg om diens rekeningnummer.

Reageerde iemand op zijn nepadvertentie, dan liet hij die persoon vooruitbetalen, maar op het rekeningnummer van de echte verkoper. Daarna meldde hij zich weer bij die verkoper: hij had per ongeluk te veel overgemaakt. Zo vertrok hij met het product en het “verschil”. De koper van het dure product kreeg niets, terwijl hij zonder het te weten de echte verkoper had betaald.

Een duidelijk signaal is wat ons betreft een naam bij de betaling die niet past bij je gesprekspartner, of iemand anders die het product komt ophalen. De politie waarschuwt ook dat je je rekeningnummer nooit moet laten gebruiken door iemand die je niet kent of vertrouwt. Laat bij ophalen liever contant betalen, door degene die het product meeneemt.

Truc 7: de nepkoerier die eerst geld wil

Hier wil de koper het product niet zelf ophalen, maar laten ophalen door een koeriersdienst. Kort daarna krijg je een mail van die “koeriersdienst”: voordat het pakket wordt opgehaald, moet er eerst betaald worden, bijvoorbeeld voor een verzekering. Volgens de Fraudehelpdesk over de nepkoerier na verkoop moet dat in euro's of met cadeaukaarten en prepaidkaarten, waarvan je de codes moet doorgeven.

Soms vraagt de “koerier” ook om je persoonsgegevens, bankgegevens en een foto van je identiteitsbewijs. Dat opent de deur naar identiteitsfraude. De Fraudehelpdesk is duidelijk: de mails zijn nep. Betaal niets, koop geen kaarten, vul geen gegevens in en verbreek het contact.

Om geld te ontvangen, hoef jij nooit iets voor te schieten. Verzend je via Betalen en Verzenden van Marktplaats, dan krijg je het verzendlabel of de verzendcode gewoon in Berichten. Een koper die zijn eigen koerier stuurt en daarvoor geld van jou wil, is wat ons betreft reden genoeg om te stoppen.

Checklist: zo controleer je of de koper echt heeft betaald

De beste bescherming tegen Marktplaats-oplichting door een koper is een rustige blik op je eigen rekening. Loop deze stappen door voordat je iets verstuurt of meegeeft:

1. Zelf openen: Start je bank-app of de Marktplaats-app zelf, nooit via een link uit een bericht.
2. Op de juiste plek kijken: Een overboeking zie je op je eigen rekening, niet in een mail of op een screenshot.
3. Naam vergelijken: Past de naam van de betaler bij de koper met wie je chat? Zo niet, vraag door voordat je iets verstuurt.
4. Bewijs negeren: Screenshots, pdf's en doorgestuurde mails tellen niet.
5. Pas dan verzenden of meegeven: Bij verzending met het label uit Berichten, bij ophalen na contante betaling.

Bij Betalen en Verzenden via Marktplaats is een lege bankrekening vlak na de aankoop geen alarmsignaal. Met Kopersbescherming zet tussenpartij Online Payment Platform (OPP) het geld op een tussenrekening, en jij krijgt een seintje dat er betaald is. Het bedrag wordt vrijgegeven als de koper het product heeft ontvangen en alles in orde is, of automatisch 48 uur na ontvangst. Hoe Kopersbescherming precies werkt, lees je in veilig betalen op Marktplaats.

Een mail die het geld eerder wil “vrijgeven”, is daarom een duidelijk waarschuwingssignaal. Controleer het seintje in je eigen Marktplaats-app, niet op een afbeelding die de koper stuurt. Klopt er iets niet, neem dan even pauze. Een echte koper kan best een paar minuten wachten, een oplichter gaat juist meer druk zetten. Ook die druk zegt iets.

Als eerlijke verkoper laten zien dat je advertentie klopt

Wie weet hoe Marktplaats-oplichting door kopers werkt, begrijpt ook het wantrouwen aan de andere kant. Kopers zijn vaak terecht voorzichtig: ze stellen vragen, willen meer foto's of twijfelen voor ze betalen. Met een paar gewoontes help je serieuze kopers, zonder jezelf kwetsbaar te maken:

• Eigen foto's: Laat het product uit meerdere hoeken zien, met gebruikssporen en details, in plaats van foto's van de fabrikant.
• Bezichtiging aanbieden: Ophalen met contante betaling ter plekke geeft beide kanten duidelijkheid.
• In Berichten blijven: Beantwoord vragen in de chat van Marktplaats, waar het gesprek zichtbaar blijft.
• Locatie verwijderen: Stuur je foto's als bestand, haal dan eerst de locatiegegevens eruit.

Sommige kopers vragen om een foto van het product naast een briefje met hun naam en de datum van vandaag. Die kun je gerust sturen, maar als bewijs telt zo'n foto niet meer: huidige AI-beeldgenerators zetten leesbare tekst in beelden. Overtuigender is een kort videogesprek waarin je het product live laat zien, of een bezichtiging.

Precies daar werken we aan met TrustCamera. Je maakt foto's of video's van je product direct in de app, en uploads vanuit de galerij zijn niet mogelijk. Elke opname krijgt een controlecode. Vraagt een koper om bewijs, maak dan een nieuwe opname en stuur de code meteen in Berichten. De koper vult hem zelf gratis in de browser in, zonder account, en ziet dat het bestand sinds de opname niet is veranderd, samen met het opnametijdstip en de geschatte locatie.

De locatie is alleen op ongeveer 10 km nauwkeurig, nooit je precieze positie. Er zijn ook grenzen. Een controlecode laat niet zien of een scène in elkaar is gezet, en vervangt bij dure spullen geen bezichtiging. Wel laat hij zien dat een foto met de app is gemaakt en daarna niet is veranderd. De TrustCamera-app voor Android en iOS komt binnenkort. Hoe dat stap voor stap gaat, zie je op de pagina zo werkt TrustCamera.

Slachtoffer van Marktplaats-oplichting door een koper? De eerste stappen

Ben je erin getrapt, handel dan snel. Heb je je pasgegevens of de inloggegevens van je bank op een nepsite ingevuld, bel dan meteen je bank en laat je pas of toegang blokkeren. Ging het om een andere inlog of een code, verander dan het wachtwoord via de officiële app of website en kijk of er activiteit is die je niet herkent. Zet in alle gevallen bewijs veilig voordat de oplichter zijn profiel verwijdert. Alle stappen op een rij vind je in opgelicht via Marktplaats: wat nu?.

Marktplaats raadt aan om screenshots te maken en aangifte te doen bij de politie, met het advertentienummer en de gegevens van de oplichter die je hebt. Hoe je screenshots en foto's goed bewaart, lees je bij foto als bewijs. Daarna kun je deze stappen zetten:

1. Meld de koper bij Marktplaats: Dan kan Marktplaats het profiel controleren voordat de volgende verkoper aan de beurt is.
2. Doe aangifte: Online via politie.nl met je DigiD, op de pagina “Ik heb iets verkocht, maar geen geld gekregen”. Heb je geen DigiD of doe je liever persoonlijk aangifte, bel dan 0900-8844 voor een afspraak op een politiebureau.
3. Meld het bij de Fraudehelpdesk: Via de website of telefonisch op 088-7867372. Je krijgt daar ook advies over je volgende stappen.

Is jouw rekeningnummer gebruikt voor driehoeksoplichting, stuur dan geen “verschil” terug aan de koper en geef het product niet mee. Neem contact op met je bank en vertel de politie wat er is gebeurd. Twijfel je vooraf over een koper, dan kun je zijn rekeningnummer, telefoonnummer of e-mailadres natrekken met Check de (ver)koper van de politie. Geen melding betekent volgens de Fraudehelpdesk nog niet dat iemand te vertrouwen is.

Veelgestelde vragen over Marktplaats-oplichting door kopers

Kun je als verkoper op Marktplaats worden opgelicht?

Ja. Marktplaats-oplichting door een koper is gericht op je product zonder echte betaling, je bankgegevens of codes waarmee iemand je accounts overneemt. Bekende trucs zijn valse betaallinks, het betaalverzoek van 1 cent, screenshots van nepbetalingen, te veel betalen en nepkoeriers. De meeste trucs stop je door elke betaling zelf in je bank-app te controleren voordat je iets verstuurt.

Hoe herken je een nepkoper op Marktplaats?

Een nepkoper heeft haast, wil weg uit Berichten en vraagt naar je e-mailadres of telefoonnummer. Verder stuurt hij linkjes om je geld te “ontvangen”, betaalt hij zogenaamd te veel of schakelt hij een koerier in die eerst geld wil. Eén van die signalen is genoeg om niets te versturen tot het geld echt op je rekening staat.

Waarom vraagt een koper mij om 1 cent over te maken?

Het is een bekende truc. De koper zegt via de overschrijving je naam te willen zien, maar het linkje leidt volgens de Fraudehelpdesk naar een nepsite die op je bank lijkt. Daar ingevulde gegevens gebruikt de oplichter om in te loggen bij je bank. Maak niets over en laat de koper zelf betalen via de betaalmethode van Marktplaats.

Is een betaalverzoek via Marktplaats veilig voor verkopers?

Het echte betaalverzoek stuur je zelf, in Berichten. De koper krijgt het daar en betaalt in zijn eigen bankomgeving met iDEAL | Wero. Jij hoeft dus nergens in te loggen of iets over te maken. Krijg je zelf een betaalverzoek of betaallink van een koper, dan klopt er iets niet.

Wat doe ik als een koper te veel heeft betaald?

Stuur het verschil niet terug, ook niet als het geld echt op je rekening lijkt te staan. Te veel betalen is een bekend patroon: de cheque blijkt vals, de betaling heeft nooit bestaan of het geld komt van een gedupeerde koper, zoals bij driehoeksoplichting. Stop de verkoop en vraag je bank hoe je een echt teveel via dezelfde weg terugstuurt.

Mag iemand anders het product voor de koper ophalen?

Dat kan, maar wees voorzichtig als de koper al online heeft betaald. Bij driehoeksoplichting komt het geld van een andere gedupeerde, en een “vriend” haalt het product op. Komt de naam van de betaler niet overeen met je gesprekspartner, geef dan niets mee. Bij ophalen is contant betalen door degene die het product meeneemt de eenvoudigste keuze.

Komen deze trucs ook voor op Vinted en Facebook Marketplace?

Vergelijkbare trucs zie je op de meeste platforms, vooral valse betaalpagina's en pogingen om het gesprek naar WhatsApp of e-mail te verplaatsen. De details verschillen, omdat elk platform zijn eigen betaalregels heeft. De basis blijft hetzelfde: blijf in de chat van het platform, deel geen codes en controleer elke betaling zelf.

Conclusie: oplichting door kopers loopt vast op je eigen bank-app

Bijna elke vorm van Marktplaats-oplichting door een koper werkt alleen als je een bewering gelooft: dat er betaald is, dat een link echt is of dat een code onschuldig is. Controleer daarom elke betaling zelf in je bank-app of de Marktplaats-app, blijf in Berichten, deel geen codes en maak nooit een verschil over.

Tegelijk kun je serieuze kopers laten zien dat je advertentie echt is: met eigen foto's, een bezichtiging en bij twijfel een kort videogesprek. Zo maak je het oplichters moeilijk en eerlijke kopers makkelijk.