Opgelicht bij huurwoning? Zo doe je melding en aangifte

Opgelicht bij huurwoning of kamer? Betaal dan niets meer en bel meteen je bank, zodat die kan kijken of de betaling nog is tegen te houden of terug te halen. Bewaar daarna de advertentie, alle berichten en je betaalbewijs. Meld de advertentie bij de verhuursite, doe aangifte van oplichting bij de politie en meld het ook bij de Fraudehelpdesk.

Oplichting met huurwoningen kost vaak veel geld, omdat een nepverhuurder borg, de eerste maand huur en soms bemiddelingskosten vraagt voordat je binnen bent geweest. Heb je ook een kopie van je paspoort of je loonstroken gestuurd, dan loop je een tweede risico: identiteitsfraude. Schaam je niet: deze trucs spelen bewust in op de krappe woningmarkt. Bij TrustCamera bouwen we een camera-app die foto's bij de opname een controlecode geeft. Voor dit stappenplan zetten we op een rij wat de politie, de Fraudehelpdesk, de Consumentenbond en Kamernet adviseren.

Opgelicht bij huurwoning: de stappen op een rij

Ben je opgelicht via huurwoningwebsites of social media, dan telt de volgorde. Eerst stop je verdere betalingen en bel je je bank, want bij het tegenhouden van een betaling telt elk uur. Daarna bewaar je het bewijs, meld je de advertentie bij het platform en doe je melding en aangifte. Heb je een kopie van je ID of je bankgegevens gedeeld, dan bescherm je ook je identiteit.

1. Niets meer betalen: Maak geen geld meer over, ook niet voor “sleutelkosten”, een reservering of een tweede maand borg.
2. Bank bellen: Vertel dat je bent opgelicht en vraag of de betaling nog kan worden tegengehouden of teruggehaald.
3. Bewijs bewaren: Sla de advertentie, alle berichten, je betaalbewijs en kopieën van wat je zelf hebt gestuurd op.
4. Advertentie melden: Gebruik de meldfunctie of klantenservice van de site, zodat de nepadvertentie geen andere woningzoekers bereikt.
5. Melding en aangifte doen: Meld de oplichting bij de Fraudehelpdesk en doe aangifte bij de politie.
6. Identiteit beschermen: Meld een verstuurde ID-kopie bij het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude en betaal niemand die belooft je geld terug te halen.

Stap 1 tot en met 3 doe je het liefst meteen, de rest nog dezelfde dag. Hoe de bekende trucs werken en hoe je een nepadvertentie herkent voordat je contact opneemt, lees je in ons overzicht oplichting huurwoning: zo herken je een nepverhuurder.

Stop met betalen en bel direct je bank

Merk je dat de woning niet bestaat of dat de “verhuurder” niets meer van zich laat horen, maak dan geen cent meer over. Nepverhuurders verzinnen vaak nog een reden om te betalen, zoals een sleutel die per koerier komt of een extra borg. Volgens de Consumentenbond neem je na oplichting altijd direct contact op met je bank. Soms kan de bank het geld nog (deels) terughalen of een betaling tegenhouden.

Bel je bank via het nummer op je pas, in de bank-app of op de website van je bank, nooit via een nummer uit een bericht. Zeg duidelijk dat het om oplichting gaat en houd datum, bedrag, naam van de ontvanger en IBAN bij de hand. Schrijf op met wie je hebt gesproken en wat er is afgesproken. Reken wel op een lastige uitkomst. Wie door een nepverhuurder is opgelicht, heeft het geld in de regel zelf overgemaakt, en dat vergoedt de bank volgens de Consumentenbond meestal niet.

Hoe je betaalde, maakt verschil. Bij een gewone overboeking of iDEAL is er volgens de Consumentenbond geen kopersbescherming. Met een creditcard of PayPal kun je soms gebruikmaken van de kopersbescherming van die partij. Of die bescherming ook voor huur of borg geldt, vraag je het best direct na bij de betaaldienst. Heb je een rechtsbijstandsverzekering of een cyberverzekering, kijk dan in de voorwaarden of die hulp of dekking biedt. Stop het contact met de oplichter pas als je het hele gesprek hebt bewaard.

Bewijs bewaren voordat de advertentie verdwijnt

Ben je opgelicht via huurwoningadvertenties, dan vragen bank, verhuursite en politie om dezelfde gegevens. Bewaar ze nu, want van een verwijderde advertentie kun je later geen screenshot meer maken. Zorg dat op je screenshots de datum te zien is. Bewaar daarnaast kopieën buiten je telefoon, bijvoorbeeld in een e-mail aan jezelf.

• De advertentie: adres, huurprijs, foto's, beschrijving, link en advertentienummer.
• De “verhuurder”: naam, telefoonnummer, e-mailadres en een eventuele bedrijfsnaam of website.
• Alle berichten: op het platform en daarbuiten, zoals e-mail, WhatsApp of sms, volledig en met datum.
• Je betaling: rekeningafschrift of betaalbewijs met bedrag, datum, naam van de ontvanger en IBAN.
• Wat je zelf stuurde: kopieën van je ID, loonstroken, een werkgeversverklaring of een getekend “huurcontract”.

Het laatste punt laat zien welke gegevens je moet beschermen. Volgens de politie neem je zoveel mogelijk gegevens van de tegenpartij op in je aangifte, zoals advertentienummer, e-mailadres, bedrag, bankgegevens, telefoonnummer en betaalwijze. Bij oplichting via Facebook of Instagram vraagt de politie om het volledige webadres van het profiel. Schrijf ook een korte tijdlijn op: advertentie gevonden, betaald, laatste contact. Wat foto's en screenshots later waard zijn, lees je in foto als bewijs: wat de rechter weegt.

Nepadvertentie melden bij Kamernet en andere verhuursites

Meld de advertentie ook bij de site waar je hem vond. Zo kan het platform de nepadvertentie offline halen voordat de volgende woningzoeker betaalt. Wacht met je bank en de politie niet op een reactie van de site, want dat kan tijd kosten.

Ben je via Kamernet opgelicht of twijfel je aan een verhuurder of advertentie, neem dan volgens de veiligheidstips van Kamernet contact op met de klantenservice. Een team van specialisten kijkt dan mee. Kamernet raadt aan alle communicatie en betalingen via de website of app te laten lopen. Wil iemand per se van het platform af, dan adviseert Kamernet om voorzichtig te zijn en ook dan de klantenservice in te schakelen.

Ben je opgelicht via huurwoningsites als Pararius, Funda of HousingAnywhere, zoek dan de meldknop bij de advertentie of in het helpcentrum. Noteer vooraf het advertentienummer en plak de berichten van de aanbieder in je melding. Stond de woning op Marktplaats of in een Facebook-groep, meld de advertentie of het profiel dan daar. Veel trucs uit oplichting op Marktplaats zie je ook bij woningadvertenties terug, zoals haast en betalen buiten het platform.

Ging het om een vakantiewoning, meld het dan bij het platform waarop je boekte of waarvan de oplichter de naam gebruikte. Hoe dat bij Airbnb of Booking.com werkt en wat AirCover dekt, lees je in ons artikel over Airbnb-oplichting en phishing. Zo'n melding helpt ook als je zelf geen geld bent kwijtgeraakt. Een advertentie melden kost een paar minuten en kan andere woningzoekers veel geld besparen.

Aangifte van oplichting doen bij de politie

Aangifte van oplichting doe je bij de politie. Op de pagina Ik ben opgelicht schrijft de politie dat je in de meeste gevallen 0900-8844 kunt bellen of naar het politiebureau kunt gaan. Twijfel je of het voor de wet oplichting is, bel dan hetzelfde nummer. De politie vertelt je dan of en hoe je aangifte kunt doen. Ben je in gevaar, bel dan 112.

Voor internetoplichting raadt de politie aan om online aangifte te doen via politie.nl. Die route is ingericht voor kopen en verkopen via internet: eerst doorloop je een keuzehulp en daarna vul je met DigiD het formulier in. Past een huurwoning die niet bestond niet in dat formulier, maak dan via 0900-8844 een afspraak. Na een online aangifte krijg je volgens de politie na tien weken een e-mail of er al een onderzoek loopt. Is dat niet zo, dan volgt uiterlijk na zes maanden een slotbericht.

Beschrijf in je aangifte zo precies mogelijk wat er gebeurde en noem alle namen, telefoonnummers, e-mailadressen en rekeningnummers van de oplichter. Vermeld ook welke documenten je hebt gestuurd. Volgens artikel 326 Wetboek van Strafrecht pleegt oplichting wie zich of een ander wederrechtelijk wil bevoordelen en iemand daartoe beweegt om bijvoorbeeld geld af te geven of gegevens ter beschikking te stellen. Dat gebeurt dan met een valse naam, een valse hoedanigheid, listige kunstgrepen of een samenweefsel van verdichtsels. De straf is maximaal vier jaar cel of een geldboete.

Of jouw geval oplichting is, beoordelen politie en Openbaar Ministerie. Ben je opgelicht bij huurwoning of kamer en is je geld waarschijnlijk weg, dan heeft aangifte toch zin. De politie bekijkt aangiftes op aanknopingspunten, zoals een rekeningnummer of e-mailadres, en kijkt of meerdere aangiftes bij elkaar horen. Wel waarschuwt de politie dat niet iedere aangifte tot een strafrechtelijk onderzoek leidt.

Opgelicht: geld terug via Fraudehelpdesk, bank en rechter

Meld de oplichting daarnaast bij de Fraudehelpdesk. Ging het om een huurwoning, dan kies je in het meldformulier de optie dat je een (vakantie)woning wilde huren. Melden kan vanaf 16 jaar. De Fraudehelpdesk is ook bereikbaar op 088-7867372. Door de vele meldingen krijgt de Fraudehelpdesk naar eigen zeggen zicht op nieuwe fraudevormen en kan ze het publiek snel waarschuwen. Een melding vervangt de aangifte niet. De Fraudehelpdesk schrijft er zelf bij dat aangifte de eerste stap naar opsporing en vervolging is: “Zonder aangifte geen vervolging!”

Heb je geld naar een Nederlands rekeningnummer overgemaakt, dan is er nog een route om je geld terug te vorderen. Volgens de Fraudehelpdesk kun je bij je eigen bank de naam, het adres en de woonplaats (NAW-gegevens) opvragen van degene die je geld ontving. Dat kan alleen bij een Nederlands rekeningnummer en als je minder dan dertien maanden geleden betaalde. Met die gegevens kun je een incassopartij inschakelen om je geld terug te eisen.

De Consumentenbond noemt dit de Procedure NAW-gegevens Begunstigde bij niet-bancaire Fraude (PNBF), en je hebt er een aangifte voor nodig. Voldoe je aan de voorwaarden van de bank, dan krijgt de ontvanger eerst drie weken om het geld vrijwillig terug te betalen. Gebeurt dat niet, dan krijg je de NAW-gegevens en kun je een civiele procedure starten.

Volgens de Consumentenbond is de ontvanger vaak niet de oplichter zelf, maar bijvoorbeeld een geldezel. Betalingen naar een buitenlands rekeningnummer vallen buiten deze procedure. Volgens de Consumentenbond vallen ook veel andere gevallen erbuiten, bijvoorbeeld als er bij de politie nog te weinig meldingen over het rekeningnummer zijn.

Kopie van je ID of bankgegevens gestuurd

Opgelicht via huurwoningadvertenties? Dan heb je misschien ook een kopie van je ID gestuurd. Met zo'n kopie van je paspoort, identiteitskaart of rijbewijs kunnen criminelen op jouw naam iets kopen of een abonnement afsluiten. Heb je een kopie van je ID afgegeven en vertrouw je het niet, of zie je al misbruik, meld dat dan met meldingsformulier 1 van het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude (CMI). Volgens het formulier krijg je binnen één dag per e-mail een reactie.

Het CMI geeft advies en bemiddelt als het nodig is met bijvoorbeeld de politie, de RDW of de Belastingdienst. Bij een vermoeden van identiteitsfraude is het volgens de Rijksoverheid in veel gevallen verstandig om direct je bank te informeren en aangifte te doen. Verzamel daarna zoveel mogelijk bewijs, zoals bankafschriften of brieven van incassobureaus over zaken die je niet hebt afgesloten. Een kopie is volgens de Rijksoverheid geen geldig identiteitsbewijs, dus vraag een bedrijf om de aanvraagpapieren als iemand jouw kopie heeft gebruikt.

Heb je inloggegevens van je bank of je kaartgegevens ingevuld op een link van de “verhuurder”, bel dan meteen je bank en laat je toegang of pas blokkeren. Wijzig wachtwoorden die je met de oplichter hebt gedeeld of ergens anders hergebruikt, en zet tweestapsverificatie aan. Houd je bankrekening en post de komende weken goed in de gaten. Moet je later wel een ID-kopie geven aan een echte verhuurder, dan raadt het CMI de KopieID-app van de Rijksoverheid aan.

Opgelicht bij huurwoning? Pas op voor recoveryfraude

Wie net is opgelicht via huurwoningsites, is een makkelijk doelwit voor een tweede oplichter. De Fraudehelpdesk waarschuwt dat slachtoffers soms opnieuw worden gebeld door oplichters die zogenaamd helpen om het verloren geld terug te halen. Ze doen zich meestal voor als advocaat of notaris en laten je geloven dat de kans groot is dat je het geld terugkrijgt. Eerst moet je wel betalen, en daarna gebeurt er niets.

Dit heet recoveryfraude en het kan volgens de Fraudehelpdesk na elke vorm van fraude gebeuren. De helpdesk raadt aan om jezelf twee vragen te stellen. Waarom zou deze persoon mijn geld wel terug kunnen halen en officiële organisaties zoals de politie niet? En hoe komt deze persoon aan mijn gegevens? Zoek zelf een bedrijf of organisatie die je kan helpen en reageer niet op hulp waar je niet om hebt gevraagd.

Wees ook voorzichtig met berichten die zogenaamd van de verhuursite, je bank of de politie komen en een terugbetaling beloven in ruil voor kosten of je bankgegevens. Controleer zo'n bericht door die organisatie zelf te bellen via het nummer op de officiële website. Betaal nooit vooraf voor “juridische hulp” van iemand die jou ongevraagd benadert.

Opgelicht door verhuurder of een huurgeschil: waar je heen gaat

Niet elke nare ervaring met een verhuurder is oplichting. De politie schrijft dat je je opgelicht kunt voelen terwijl het voor de wet geen oplichting is. Houdt een echte verhuurder je borg in, rekent hij te hoge kosten of krijg je geen schriftelijk huurcontract, dan gaat het meestal om een huurgeschil. Let ook op het woord: met huurfraude of woonfraude wordt in Nederland meestal fraude door huurders bedoeld, zoals illegale onderverhuur, en niet oplichting van woningzoekers.

Volgens Volkshuisvesting Nederland heeft elke gemeente sinds 1 januari 2024 een meldpunt voor ongewenst verhuurgedrag. Huurders en woningzoekenden kunnen daar, ook anoniem, terecht als een verhuurder bijvoorbeeld geen schriftelijke huurovereenkomst geeft of onterechte service- of borgkosten rekent. Ook discriminatie en intimidatie kun je daar melden. Bij onenigheid over huurprijs, onderhoud of servicekosten kun je naar de Huurcommissie. Het Juridisch Loket geeft gratis juridische informatie en, als je een laag inkomen hebt, gratis persoonlijk advies, telefonisch via 0800-8020.

Dezelfde meldroutes werken ook als je aan de andere kant staat. Zie je als eigenaar je eigen woning in een advertentie van iemand anders, meld die dan bij het platform en bij de politie. Heeft een huurder nooit willen betalen, dan hangt het van de feiten af of dat oplichting is of een civiele zaak. Laat je daarover adviseren door het Juridisch Loket of een advocaat.

Volgende keer: eerst bezichtigen, dan betalen

De belangrijkste regel blijft: betaal pas als je de woning hebt gezien en het huurcontract hebt getekend. Kamernet raadt aan nooit te betalen zonder ondertekende huurovereenkomst. Kun je de verhuurder niet ontmoeten, dan adviseert het platform om via RentOK te betalen, waarbij het geld tot de sleuteloverdracht op een derdenrekening blijft staan. Bij het Kadaster kun je opzoeken wie de eigenaar van de woning is.

Een bezichtiging ter plaatse met de echte verhuurder of makelaar is volgens ons de beslissende test, een live videorondleiding de op een na beste. Vroeger gold een foto met een briefje met jouw naam en de datum van vandaag als goede test. AI-beeldgeneratoren zetten nu ook leesbare tekst in een beeld, dus bewijst zo'n foto weinig meer. Controleer ook de advertentiefoto's met de methodes uit foto controleren op echtheid: duiken ze op in een oudere advertentie of op een hotelsite, dan komen ze waarschijnlijk niet van de aanbieder.

Met TrustCamera werken we aan een manier waarmee eerlijke verhuurders kunnen laten zien dat hun foto's actueel zijn. Ze maken nieuwe opnames van de woning in de app en geven jou de controlecodes. Die controleer je meteen gratis in de browser, zonder account. Je ziet dat het bestand sinds de opname niet is veranderd, plus de opnametijd en de geschatte locatie op ongeveer 10 km nauwkeurig. Of de woning echt te huur is en van wie ze is, laat de code niet zien, dus een bezichtiging vervangt hij niet.

Bij de begin- en eindinspectie kun je de staat van de woning op dezelfde manier controleerbaar vastleggen. Geef de codes direct bij de oplevering aan de verhuurder of beheerder, zodat die ze ter plekke kan controleren. Bewaar ook je eigen kopieën van de foto's. Of iets in scène is gezet of buiten beeld is gehouden, laat de code niet zien, en een geschil beslist hij ook niet. Meer over de controle staat op zo werkt TrustCamera. De Android- en iOS-versie van onze app verschijnen binnenkort.

Veelgestelde vragen over opgelicht worden bij een huurwoning

Opgelicht bij huurwoning, wat nu?

Betaal niets meer en bel direct je bank om te vragen of de betaling nog is tegen te houden. Bewaar de advertentie, alle berichten en je betaalbewijs. Meld de advertentie bij de verhuursite, meld de oplichting bij de Fraudehelpdesk en doe aangifte bij de politie, online of via 0900-8844.

Kan ik online aangifte doen van oplichting met een huurwoning?

Voor internetoplichting raadt de politie online aangifte via politie.nl aan. Je doorloopt eerst een keuzehulp en hebt DigiD nodig. Die route is gemaakt voor kopen en verkopen via internet. Past jouw situatie er niet goed in, of twijfel je of het oplichting is, bel dan 0900-8844 voor advies of een afspraak.

Krijg ik mijn borg terug als ik aan een oplichter heb betaald?

De kans is helaas klein. Opgelicht via huurwoningsites en zelf geld overgemaakt? Dan vergoedt de bank het volgens de Consumentenbond meestal niet. Ging het naar een Nederlands rekeningnummer, dan kun je met een aangifte via je bank proberen de NAW-gegevens van de ontvanger op te vragen. Dat lukt alleen als je aan de voorwaarden van de bank voldoet. Bel je bank in elk geval meteen. Houdt een echte verhuurder je borg in, dan lees je in ons artikel over borg terugkrijgen welke termijnen gelden en wat je kunt doen.

Wat doe ik als ik een kopie van mijn paspoort heb gestuurd?

Heb je bij een nepverhuurder een kopie van je ID ingeleverd, meld dat dan bij het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude met het formulier voor een afgegeven ID-kopie, en noem de kopie in je aangifte. Houd daarna je bankrekening en post goed in de gaten. Zie je misbruik, zoals een abonnement of lening op jouw naam, informeer dan je bank en doe ook daarvan aangifte.

Waar meld ik een nepadvertentie als ik via Kamernet ben opgelicht?

Ben je opgelicht via huurwoningsites als Kamernet, neem dan contact op met de klantenservice. Volgens het platform kijkt een team van specialisten mee als je twijfelt aan een verhuurder of advertentie. Doe daarnaast aangifte bij de politie en meld het bij de Fraudehelpdesk. Op andere sites gebruik je de meldknop bij de advertentie.

Moet ik de oplichter nog antwoorden?

Nee, in elk geval niet om te onderhandelen of te dreigen. Bewaar eerst het hele gesprek en stop daarna het contact. Maak geen geld meer over, wat de reden ook is, en stuur geen persoonlijke gegevens meer. Je bank, de verhuursite en de politie nemen het vanaf daar over.

Iemand biedt aan mijn geld terug te halen. Is dat betrouwbaar?

Wees heel voorzichtig. De Fraudehelpdesk waarschuwt voor oplichters die zich voordoen als advocaat of notaris en eerst geld vragen om je verloren geld terug te halen. Daarna gebeurt er niets. Reageer niet op hulp waar je niet om hebt gevraagd en zoek zelf een organisatie die je kan helpen.

Conclusie: opgelicht bij huurwoning? Snel handelen en melden

Ben je opgelicht bij huurwoning of kamer, dan telt snelheid het meest. Betaal niets meer, bel je bank en bewaar het bewijs voordat de advertentie verdwijnt. Meld daarna de advertentie bij de verhuursite, meld de oplichting bij de Fraudehelpdesk en doe aangifte bij de politie. Heb je een kopie van je ID gestuurd, meld dat dan bij het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude.

Reken erop dat het geld weg kan zijn en meld het toch: de politie zoekt in aangiftes naar verbanden en jouw melding bij het platform beschermt andere woningzoekers. Wantrouw iedereen die tegen betaling hulp aanbiedt. En bij de volgende woning beschermt één regel je het best: eerst bezichtigen en tekenen, dan pas betalen.