Datingfraude herkennen: signalen en wat te doen na betaling

Datingfraude herken je aan een vast patroon. Iemand die je online hebt leren kennen, wordt snel verliefd, heeft steeds een reden om niet af te spreken en vraagt vroeg of laat om geld: voor een noodgeval, een pakket of een zogenaamd slimme belegging. De veiligste regel is daarom simpel: stuur nooit geld naar iemand die je niet in het echt hebt ontmoet. Heb je al betaald? Verbreek dan het contact, bel meteen je bank, bewaar alle berichten en doe aangifte bij de politie.

Oplichters werken met een draaiboek en veel geduld. Wie erin trapt, is niet naïef, maar is doelbewust misleid, en schaamte is precies waar de dader op rekent. Bij TrustCamera bouwen we een camera-app voor foto's die iedereen kan controleren, dus nepprofielfoto's houden ons dagelijks bezig. Hieronder lees je wat de Fraudehelpdesk, de politie, Slachtofferhulp Nederland en de AFM aanraden, en waar je hulp vindt.

Datingfraude herkennen: de signalen op een rij

Datingfraude is oplichting die zich voordoet als relatie. Volgens Slachtofferhulp Nederland verklaart de oplichter je al vroeg de liefde en worden videobellen en afspreken steeds uitgesteld, vaak omdat je date zogenaamd in het buitenland woont of werkt. Daarbij wil de oplichter niet dat je anderen over de relatie vertelt, en na verloop van tijd volgt een verzoek om geld.

Deze signalen zie je bij datingfraude steeds weer terug:

• Liefde in sneltreinvaart: Na een paar dagen gaat het al over zielsverwanten, trouwen of een gezamenlijke toekomst, terwijl jullie elkaar nooit hebben gezien.
• Altijd ver weg: Een militaire missie, een olieplatform of werk als arts in een oorlogsgebied verklaart waarom een bezoek steeds weer niet doorgaat.
• Snel weg van de app: Je date wil al vroeg verder via WhatsApp, sms of e-mail.
• Een noodgeval dat alleen geld oplost: Een ziekenhuisrekening, een vliegticket, notariskosten voor een erfenis of douanekosten voor een pakket.
• Geheimhouding: Je mag niemand over jullie relatie vertellen, bijvoorbeeld vanwege een “geheime missie”.
• Beleggingstips van je geliefde: Je date is rijk geworden met beleggen en wil dat jij ook meedoet.

Eén signaal bewijst nog geen oplichting. Komen er meerdere samen en gaat het om geld, stop dan en controleer eerst. Welke trucs oplichters verder op datingapps gebruiken, lees je in oplichting via een datingapp. Wil je een profiel al checken voordat je gaat chatten, lees dan onze gids nepprofiel herkennen met de signalen op datingapps en in chats.

Hoe werkt datingfraude? Van eerste bericht tot geldverzoek

Elke oplichter past het verhaal aan, maar de meeste volgen hetzelfde draaiboek. De Fraudehelpdesk omschrijft datingfraude als online romantisch contact met iemand die zich voordoet als een ander en vrijwel altijd in het buitenland zit. Het verloop laat zich grofweg in drie fasen indelen.

Fase 1: eerste contact en een geleende identiteit

Datingfraudeurs zoeken contact via datingsites en apps zoals Tinder, maar ook via sociale media of online games. Met gestolen foto's, vervalste identiteitsbewijzen en soms valse bankwebsites bouwen ze volgens de Fraudehelpdesk een fictief personage. Mannelijke oplichters doen zich vaak voor als militair, als arts in een oorlogsgebied of als medewerker van een olieplatform. Steeds vaker zijn profielfoto's ook met AI gemaakt, waarschuwt Slachtofferhulp Nederland.

Fase 2: veel aandacht, maar geen afspraak

Daarna volgt de relatie. Je date overlaadt je met complimenten en lieve woorden, en al snel hebben jullie heel vaak contact, met berichten op alle tijden van de dag. Over geld gaat het in het begin nooit, wel over werk, familie, gevoelens en plannen voor de toekomst. Zo voelt het latere verzoek als een logische stap tussen partners. Volgens Slachtofferhulp Nederland lijkt het bovendien vaak alsof jullie precies dezelfde hobby's en dezelfde muziek leuk vinden.

Fase 3: het noodgeval en het geldverzoek

Dan gaat er iets mis. Je date kan zogenaamd even niet bij de eigen bankrekening, maar heeft snel geld nodig: voor een vliegticket om naar je toe te komen, een operatie na een ongeluk, medicijnen voor een ziek kind of notariskosten voor een erfenis. Volgens de Fraudehelpdesk belooft de oplichter het geld snel terug te betalen, maar komen er alleen nieuwe verzoeken. Slachtofferhulp Nederland merkt op dat je kleine bedragen in het begin soms terugkrijgt, juist om je vertrouwen te winnen.

De Fraudehelpdesk beschrijft daarnaast twee varianten die minder opvallen. Bij de eerste wil je date je een pakket sturen, een cadeau of eigen spullen, en krijg jij de rekeningen voor douane, verzekering of een boete. De tweede draait om je bankrekening: je date vraagt je om een rekening te openen of geld door te sluizen. Dan help je zonder het te weten om geld van andere slachtoffers wit te wassen, en dat is strafbaar.

Doe dat dus nooit, ook niet als eenmalige gunst. Wie zijn rekening laat gebruiken, heet een geldezel en riskeert volgens de Fraudehelpdesk een strafblad en een bankblokkade: acht jaar lang geen bankrekening openen of een lening afsluiten. Is het al gebeurd, meld het dan meteen bij je bank en vertel het ook bij de aangifte.

Beleggen op aanraden van je date: de cryptovariant

Een andere variant combineert liefde met beleggingsfraude. Je date is rijk, stuurt foto's van huis, auto en zwembad en legt uit dat al dat geld met beleggen is verdiend, vaak in crypto. Na een tijdje mag jij meedoen op hetzelfde platform. Volgens de Fraudehelpdesk gaat het in het begin goed en krijg je zelfs winst uitgekeerd. Wil je later geld opnemen, dan moet je eerst servicekosten of belasting betalen, en na elke betaling volgt een nieuw verzoek.

De AFM ziet hetzelfde patroon bij dubieuze beleggingsaanbieders: je begint met een klein bedrag, staat misschien eerst op winst en wordt dan overgehaald om meer in te leggen. Juist dan gaat het mis. Schermt iemand met een vergunning van de AFM, wees dan extra alert. De toezichthouder benadrukt dat hij nooit een positief advies over een belegging geeft, en raadt aan zelf de waarschuwingen van de AFM te controleren.

Volgens ons geldt voor elke versie één regel: wie je eerst het hof maakt en je daarna aanspoort om te beleggen, is geen financieel adviseur, hoe echt de gevoelens ook lijken. Controleer een platform altijd zelf voordat je geld overmaakt. Praat er ook over met iemand die je vertrouwt, liefst iemand zonder belang bij de uitkomst.

Hoe vaak komt datingfraude voor? Wat de cijfers laten zien

Vaak genoeg, en het gaat om grote bedragen. Slachtoffers van online datingfraude zijn volgens de campagne Verlies je hart niet aan datingfraude van de Fraudehelpdesk in 2023 voor gemiddeld € 30.000 opgelicht. De Fraudehelpdesk noemt daar ook signalen als een geheime missie in het buitenland en een date die je wil laten beleggen.

Bij de beleggingsvariant speelt crypto vaak een rol. In het jaaroverzicht over 2025 telde de Fraudehelpdesk 1.121 meldingen van beleggingsfraude waarbij crypto een rol speelde, met een gemelde schade van ruim € 23,1 miljoen. In totaal kwamen er dat jaar 101.734 meldingen binnen, ruim 60% meer dan in 2024. Die cijfers gaan over alle beleggingsfraude en alle fraudevormen samen, niet alleen over datingfraude.

Ook dit zijn alleen de gevallen die iemand heeft gemeld. Wie zich schaamt, meldt vaak niets, dus volgens ons ligt het echte aantal hoger. Hoe lastig het is om het zelf te zien, beschrijft de Fraudehelpdesk ook: datingfraude kan maanden of soms jaren duren. Slachtoffers zijn er daardoor soms moeilijk van te overtuigen dat ze worden opgelicht, en ze hebben moeite om het contact te verbreken.

Waarom slimme mensen blijven betalen, en waarom dat niet jouw schuld is

Van buitenaf lijkt het onbegrijpelijk dat iemand steeds weer geld overmaakt. Maar als het eerste verzoek komt, voelt de relatie al echt en is het vertrouwen groot. Elk nieuw verzoek komt met een nieuw, dringend verhaal, en nee zeggen voelt als iemand in de steek laten van wie je houdt. Volgens Slachtofferhulp Nederland probeert de oplichter je vaak over te halen met zinnen als “het is echt de laatste keer” of “het is juist nu echt nodig”.

Volgens ons zorgen twee mechanismen ervoor dat mensen blijven betalen. Het eerste is wat je al hebt geïnvesteerd: na zoveel geld en gevoel is toegeven dat alles nep was bijna ondraaglijk, en elke nieuwe betaling belooft dat de eerdere betalingen toch zin hadden. Schaamte is het tweede. Oplichters rekenen erop dat slachtoffers zwijgen uit angst voor oordelen, en volgens de Fraudehelpdesk hebben ze er baat bij dat een nieuw slachtoffer geïsoleerd raakt.

Dit is geen karakterfout. Iemand heeft je met een geoefend script misleid. De Fraudehelpdesk roept daarom op om de schaamte van kamp te laten wisselen: oplichting wordt zo professioneel uitgevoerd dat het iedereen kan overkomen. Hoe eerder je praat met iemand die je vertrouwt, hoe eerder de schade stopt.

Is je match echt? Zo controleer je je online date

Liefde kun je niet controleren, een identiteit wel op tegenstrijdigheden. Deze stappen bouwen voort op het advies van de Fraudehelpdesk en Slachtofferhulp Nederland, aangevuld met onze eigen kijk op foto's en video:

1. Zoek het verhaal op: Zoek het beroep dat je date noemt samen met “oplichter” of “scammer”, bijvoorbeeld “militair scammer”, en kijk of anderen hetzelfde verhaal beschrijven.
2. Zoek de foto's omgekeerd op: Slachtofferhulp Nederland raadt Google Lens of “Zoeken met afbeelding” aan. Staan de foto's online onder een andere naam, dan zijn ze waarschijnlijk gestolen. Hoe zoeken op afbeelding werkt op je telefoon en pc, lees je in onze stapsgewijze uitleg.
3. Denk aan AI-foto's: Geen resultaten kan ook betekenen dat de foto met AI is gemaakt. In onze gids AI-foto herkennen lees je waar je dan op let, en foto controleren op echtheid geeft je meer manieren om nep te herkennen.
4. Vraag om een videogesprek: Heeft iemand steeds een kapotte camera of een slechte verbinding, wees dan op je hoede.
5. Praat erover: Vertel vrienden of familie over je nieuwe liefde en vraag wat zij ervan vinden.

Bij foto's en video zit wel een addertje onder het gras. Een foto met een briefje met jouw naam en de datum van vandaag gold lang als redelijke test, maar huidige beeldgeneratoren zetten ook leesbare tekst op zo'n briefje. Ook live video is niet meer waterdicht. Volgens Slachtofferhulp Nederland kan een oplichter met AI zelfs tijdens live videobellen een andere stem hebben en er anders uitzien.

Een videogesprek blijft zinvol, maar is geen sluitend bewijs. Combineer het daarom met de andere checks. De belangrijkste test is ook de eenvoudigste: vraagt iemand die je nooit hebt ontmoet om geld, behandel het dan als oplichting.

Een nieuwe foto met controlecode: wat die wel en niet laat zien

Het kernprobleem bij online daten is dat elke profielfoto overal vandaan kan komen. Bij TrustCamera werken we aan een aanpak die precies daar begint. Foto's en video's maak je direct in de app, uploads uit de galerij zijn niet mogelijk. Een gestolen foto van internet kun je dus niet zomaar uploaden om er een controlecode voor te krijgen.

In de praktijk vraag je je match om in de TrustCamera-app een nieuwe foto te maken en je de controlecode meteen te sturen. Die code controleer je gratis in je browser, zonder account. Je ziet dan dat het bestand sinds de opname niet is veranderd, plus het tijdstip van de opname en de geschatte locatie. De nauwkeurigheid daarvan is ongeveer 10 kilometer, een exacte positie zie je nooit. Past ze totaal niet bij waar je date zegt te zijn, dan is dat een tegenstrijdigheid om serieus te nemen.

De grenzen zijn net zo belangrijk. Een locatie die klopt, bewijst niets. De code laat niet zien wie er op de foto staat en ook niet dat die persoon het profiel echt beheert. Of een situatie in scène is gezet, ziet hij evenmin, dus een live videogesprek en de andere checks blijven belangrijk. Kan of wil iemand geen code sturen, dan bewijst dat op zichzelf niets, zeker omdat de app voor Android en iOS pas binnenkort beschikbaar komt.

Denk ook aan je eigen privacy. Stuur je zelf een code naar een onbekende, dan verraadt die ongeveer waar je de foto hebt gemaakt. Bedenk dat goed voordat je hem deelt. Hoe het precies werkt, lees je bij zo werkt TrustCamera. En geen enkele foto vervangt de basisregel: geen geld voor iemand die je nooit hebt ontmoet.

Wat te doen bij datingfraude als je al hebt betaald

Heb je geld overgemaakt, dan telt elke minuut. Slachtofferhulp Nederland raadt aan om meteen je bank te bellen: hoe sneller je dat doet, hoe groter de kans dat een overboeking nog kan worden geannuleerd of teruggestort. Deze stappen helpen nu:

1. Stop met betalen: Maak niets meer over, open geen rekening en stuur geen pakketten door, hoe dringend het volgende bericht ook klinkt.
2. Bel direct je bank: Vraag of de betaling nog kan worden tegengehouden of teruggehaald. Veel banken hebben een fraudenummer dat altijd bereikbaar is.
3. Bewaar het bewijs: Maak screenshots van het profiel, de chats en de betalingen, en bewaar e-mails. Hoe je dat goed vastlegt, lees je in foto als bewijs.
4. Meld het profiel: Laat de datingsite, de app of het sociale netwerk weten dat je met een oplichter te maken hebt.
5. Doe aangifte en meld het: Maak bij de politie een afspraak voor aangifte via 0900-8844 en meld de fraude bij de Fraudehelpdesk op 088-7867372.
6. Verbreek het contact: Blokkeer telefoonnummers, e-mailadressen en accounts zodra je alles hebt bewaard.

Voor een aangifte van datingfraude vraagt de politie zoveel mogelijk gegevens mee te nemen. Denk aan het account op de datingsite, sociale media of WhatsApp, de naam en contactgegevens die de oplichter gebruikte, kopieën van e-mails en foto's en bankafschriften met datum, bedrag en reden van elke overboeking. Bij geldtransfers via Western Union of MoneyGram horen daar het referentienummer (MTCN), de naam van de ontvanger en het land van bestemming bij.

Een aangifte brengt je geld niet automatisch terug. Volgens Slachtofferhulp Nederland krijgen slachtoffers van datingfraude hun geld vaak niet terug, omdat niet bekend is wie de dader is of omdat die in het buitenland zit. Is de dader wel bekend en woont die in Nederland, dan kun je proberen een schadevergoeding te krijgen.

Is er geen geld betaald, maar heeft iemand gelogen over wie hij is? Lees dan is catfishing strafbaar. Dreigt iemand intieme beelden van je te verspreiden, betaal dan niet: dat raadt ook Offlimits aan. Wat je verder doet, lees je in onze gids sextortion: wat te doen.

Geld terug na datingfraude? Pas op voor recoveryfraude

Soms lukt het, als je snel bent en de betaalmethode het toelaat. Maar na datingfraude kan de volgende oplichter al onderweg zijn. De Fraudehelpdesk noemt dat recoveryfraude: een slachtoffer krijgt het aanbod om het verloren geld terug te halen, maar eerst moeten er kosten worden betaald en daarna blijft de hulp uit. Het komt vooral voor na beleggingsfraude, maar kan volgens de Fraudehelpdesk na elke vorm van fraude gebeuren.

De AFM beschrijft hoe dat in de praktijk gaat. Maanden of jaren later belt een bedrijf met een andere naam, of iemand doet zich voor als advocatenkantoor, als “recovery fund” of als overheidsinstantie. Telkens moet je eerst iets betalen, en na die betaling hoor je niets meer. Betaal dus nooit vooraf en geef geen bankgegevens aan iemand die jou uit het niets benadert. Zoek je hulp, neem dan zelf contact op met een instantie die je onafhankelijk hebt opgezocht, zoals de Fraudehelpdesk of Slachtofferhulp Nederland.

Is datingfraude strafbaar? Wat de wet zegt

Het woord datingfraude staat niet in de wet, maar de oplichting zelf kan wel strafbaar zijn. Volgens artikel 326 Wetboek van Strafrecht is schuldig aan oplichting wie zichzelf of een ander wederrechtelijk wil bevoordelen en iemand met een valse naam, een valse hoedanigheid, listige kunstgrepen of een samenweefsel van verdichtsels beweegt om iets af te geven. Daar staat een gevangenisstraf van ten hoogste vier jaar of een geldboete van de vijfde categorie op.

Ook wie meewerkt, kan zelf in de problemen komen. Sluis je op verzoek van je date geld door via een rekening op jouw naam, dan help je volgens de Fraudehelpdesk mee om geld wit te wassen, en dat is strafbaar. Of er in jouw situatie sprake is van een strafbaar feit, beoordelen politie, Openbaar Ministerie en rechter. Met juridische vragen kun je terecht bij Het Juridisch Loket of een advocaat.

Als je moeder of een vriend wordt opgelicht: zo begin je het gesprek

Misschien gaat het niet om jou, maar om je moeder, een vriend of een buurvrouw met een relatie die je zorgen baart. Volgens ons werkt een rustig gesprek dan beter dan een confrontatie. Wie verliefd is, verdedigt de relatie vaak, zeker tegen verwijten. Deze stappen kunnen helpen:

• Luister voordat je oordeelt: Vraag hoe ze elkaar hebben leren kennen en hoe de ander is, en vermijd zinnen als “Hoe kun je daar nou in trappen?”.
• Controleer samen: Bied aan om de profielfoto's samen omgekeerd op te zoeken. Dezelfde foto's onder een andere naam overtuigen vaak meer dan elk argument.
• Wees duidelijk over geld: Vraag om voorlopig niets meer over te maken, tot jullie het verhaal samen hebben uitgezocht.
• Bied hulp aan, dwing niets af: Stel voor om samen naar de bank of naar de politie te gaan.

Je hoeft dit niet alleen te doen. De hulp van Slachtofferhulp Nederland is gratis. Je belt via 0900-0101 (standaard belkosten), van maandag tot en met vrijdag van 8.00 tot 20.00 uur en op zaterdag van 10.00 tot 17.00 uur, ook via de chat en als je wilt anoniem. Twijfel je over een date of een situatie, dan denkt de Fraudehelpdesk op 088-7867372 met je mee. Dat is een goede eerste stap als je naaste zelf nog niet klaar is om over de oplichting te praten.

Veelgestelde vragen over datingfraude

Wat is datingfraude?

Datingfraude is oplichting met nepliefde. Een oplichter bouwt via een datingapp, sociale media of een online game een relatie met je op, vaak wekenlang of nog langer, en vraagt dan om geld voor een noodgeval, een pakket of een belegging. Meestal heb je de persoon nooit in het echt ontmoet. Andere namen zijn love scam en romance scam.

Hoe herken je datingfraude?

Let op een combinatie van signalen: snelle liefdesverklaringen, een date die zogenaamd in het buitenland zit, afspraken en videogesprekken die steeds worden uitgesteld, geheimhouding en vroeg of laat een verzoek om geld of een uitnodiging om te beleggen. Eén signaal zegt weinig. Komt er geld bij kijken, stop dan en praat erover met iemand die je vertrouwt.

Is datingfraude strafbaar?

Datingfraude kan strafbaar zijn als oplichting volgens artikel 326 Wetboek van Strafrecht: iemand beweegt je met een valse naam of verzonnen verhalen om geld af te geven. De wet noemt een gevangenisstraf van ten hoogste vier jaar of een geldboete. Of het in jouw geval een strafbaar feit is, beoordelen politie, Openbaar Ministerie en rechter.

Kun je je geld terugkrijgen na datingfraude?

Soms. Bel meteen je bank: hoe sneller, hoe groter de kans dat een overboeking nog kan worden geannuleerd of teruggestort. Volgens Slachtofferhulp Nederland krijgen slachtoffers hun geld vaak niet terug, omdat de dader onbekend is of in het buitenland zit. Betaal nooit iemand die aanbiedt om tegen een vergoeding je geld terug te halen, want dat is recoveryfraude.

Hoe doe je aangifte van datingfraude?

Bel de politie op 0900-8844 voor een afspraak om aangifte te doen. Neem gegevens van het profiel of account mee, de naam en contactgegevens die de oplichter gebruikte, kopieën van berichten en foto's en bankafschriften van elke overboeking. Meld de fraude daarnaast bij de Fraudehelpdesk en meld het profiel bij de datingsite of app.

Kunnen datingfraudeurs videobellen?

Ja, dat kan. Volgens Slachtofferhulp Nederland kan een oplichter met AI zelfs tijdens live videobellen een andere stem hebben en er anders uitzien. Een videogesprek is dus geen sluitend bewijs meer. Wie steeds uitvluchten heeft om niet te videobellen, blijft wel een signaal. Combineer het gesprek met omgekeerd zoeken, het verhaal natrekken en de regel om nooit geld te sturen.

Hoe lang duurt datingfraude?

Dat verschilt, maar het duurt vaak lang. Volgens de Fraudehelpdesk nemen oplichters ruim de tijd en kan datingfraude maanden of soms jaren duren. Heeft iemand eenmaal betaald, dan volgen er meestal nieuwe verzoeken, elk met een nieuwe reden. Daarom is het zo belangrijk om vroeg te stoppen met betalen.

Waar kunnen slachtoffers van datingfraude terecht?

Begin bij je bank, de politie (0900-8844) en de Fraudehelpdesk (088-7867372). Voor gratis steun kun je terecht bij Slachtofferhulp Nederland via 0900-0101, ook anoniem. Denk je aan zelfmoord, bel of chat dan met 113 Zelfmoordpreventie via het gratis nummer 113, dag en nacht bereikbaar. Bij direct gevaar bel je 112.

Conclusie: datingfraude herken je aan het geld, niet aan de gevoelens

Bij datingfraude zorgt de oplichter er bewust voor dat de gevoelens echt aanvoelen, en daarom werkt het. Vertrouw dus niet op je onderbuik, maar op één regel: geen geld, geen crypto en geen bankrekening voor iemand die je nooit in het echt hebt ontmoet. Omgekeerd zoeken, het verhaal natrekken en een videogesprek helpen om tegenstrijdigheden te vinden, maar ze vervangen die regel niet.

Is het al gebeurd? Verbreek het contact, bel je bank, bewaar het bewijs, doe aangifte en meld het bij de Fraudehelpdesk. Negeer iedereen die aanbiedt om tegen betaling je geld terug te halen. En vooral: je hoeft je niet te schamen. Hulp vind je bij je bank, de politie, Slachtofferhulp Nederland en de mensen die om je geven.